U Republici Srpskoj, gdje 16 odsto parova ima problem sa sterilitetom, od 2007. godine postupkom vantjelesne oplodnje rođeno je više od 800 beba, navodi se u informaciji Vlade Srpske.
Fond zdravstvenog osiguranja Srpske je od 2007. godine do kraja 2016. godine ukupno odobrio 2.588 zahtjeva za prvi pokušaj vantjelesne oplodnje, dok je za drugi pokušaj /od 2011. godine/ odobreno 1.036 zahtjeva.
Zahtjev za prvi i drugi pokušaj vantjelesne oplodnje mogu da podnesu svi parovi kojima je ova procedura jedina mogućnost začeća.
Kriterijumi za odobravanje se uglavnom odnose na medicinske indikacije – dokazan sterilitet i da se par nalazi u braku ili vanbračnoj zajednici.
SLOVENIJA IZDVAJA SREDSTVA ZA ŠEST POSTUPAKA, VLADA SRPSKE DVA, A FBiH NIJEDAN
Vlada Srpske izdvaja sredstva za dva pokušaja vantjelesne oplodnje /kao što se to čini i u Srbiji/, opštine i gradovi bi trebalo da finansiraju treći i naredni postupak, dok se iz budžeta FBiH ne finansira nijedan.
U regionu najviše besplatnih postupaka vantjelesne oplodnje obavlja se u Sloveniji šest, zatim u Hrvatskoj četiri, te u Crnoj Gori tri.
Vlada Srpske, svjesna značaja ove pronatalitetne mjere, zadužila je jedinice lokalne samouprave koje nisu u svojim budžetima planirale sredstva za finansiranje trećeg i narednog postupka vantjelesne oplodnje, da sredstva za ovu namjenu planiraju za 2018. godinu, a da za 2017. godinu finansiranje vrše sa drugih budžetskih pozicija slične namjene, navodi se u informaciji Vlade o učešću lokalnih zajednica u finansiranju vantjelesne oplodnje.
“Veoma je značajna uloga i aktivnost jedinica lokalne samouprave u sprovođenju ove populacione mjere”, navode iz Vlade.
Prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije /SZO/ približno 15 odsto parova u svijetu je neplodno, a dodatnih 10 odsto ima smanjenu plodnost.
U 2016. GODINI 2,4 MILIONA KM ZA VANTJELESNU OPLODNJU
Prema podacima Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, u 2016. godini odobreno je 519 zahtjeva za vantjelesnu oplodnju, za prvi pokušaj 352 i za drugi pokušaj 167. Troškovi za ove namjene u 2016. godinu su iznosili 2.459.332 KM i refundacije u iznosu 266.804 KM.
Fond u cijelosti finansira dva postupka vantjelesne oplodnje ženama do 40 godina starosti, ženama od 41 do navršene 42 godine Fond finansira 50 odsto troškova.
Ženama koje su starije od 42 godine, ukoliko rode dijete postupkom vantjelesne oplodnje, Fond u cijelosti refundira troškove.
NAJVIŠE ZAHTJEVA U BANJALUCI, BIJELJINI I PRIJEDORU
Vlada Srpske je u 2015. godini zadužila jedinice lokalne samouprave koje nisu u svojim budžetima planirale sredstva za finansiranje trećeg i narednog pokušaja vantjelesne oplodnje, da sredstva za ovu namjenu planiraju za 2017. godinu, a da za 2016. godinu finansiranje vrše sa drugih budžetskih pozicija slične namjene.
U 2016. godini opštine ili gradovi su ukupno zaprimili 143 zahtjeva za finansiranje vantjelesne oplodnje. Od ovog broja jedinice lokalne samouprave su odobrile 117 zahtjeva ili 81 odsto u iznosu 220.902 KM.
Najveći broj pristiglih zahtjeva imali su Banjaluka, Bijeljina i Prijedor.
U Banjaluci je od ukupno 34 pristigla zahtjeva odobreno 14 ili 41 odsto, za čije finansiranje je izdvojeno 35.000 KM. Bijeljina je zaprimila 28, a odobrila 25 ili 89 odsto zahtjeva, u iznosu od 11.800 KM, dok je Prijedor odobrio svih devet zahtjeva u iznosu od 22.500 KM.
“Ne mogu se zanemariti opštine koje su izdvojile značajna sredstva za ove namjene za manji broj zahtjeva, a to su Bratunac, Nevesinje, Foča i Čelinac”, ističe se u informaciji.
Prema dostavljenim podacima za 2016. godinu, sredstva za finansiranje vantjelesne oplodnje budžetom su planirale 23 jedinice lokalne samouprave, i to Banjaluka, Berkovići, Bijeljina, Bileća, Brod, Vlasenica, Gradiška, Derventa, Zvornik, Kotor Varoš, Laktaši, Lopare, Modriča, Nevesinje, Pale, Prijedor, Prnjavor, Srebrenica, Trebinje, Teslić, Foča, Čajniče i Čelinac.
Trebinje je, kao i prethodnih godina, izdvojilo finansijska sredstva za podršku radu Udruženja porodica sa problemom steriliteta “Bebe” u iznosu od 13.000 KM, koja su usmjerena na parove sa problemom steriliteta.
Realizaciju plana za finansiranje troškova vantjelesne oplodnje ostvarilo je 19 jedinice lokalne samouprave, a četiri opštine Čajniče, Lopare, Brod i Berkovići, iako su budžetom planirale sredstva, nisu imale zahtjeva za finansiranje troškova vantjelesne oplodnje.
Takođe, prema podacima iz 2016. godine, devet jedinica lokalne samouprave nije budžetom planiralo poziciju za finansiranje vantjelesne oplodnje, ali je finansiralo zahtjeve sa drugih budžetskih pozicija, i to Bratunac, Višegrad, Gacko, Istočna Ilidža, Istočno Novo Sarajevo, Kozarska Dubica, Rogatica, Ugljevik i Šamac.
U 2016. godini 35 opština i gradova dalo je pozitivan odgovor po pitanju planiranja finansiranja troškova vantjelesne oplodnje, a finansiranje troškove vantjelesne oplodnje izdvojilo je 28 ili 80 odsto, i to zato što u nekima nije bilo zahtjeva.
OD 2011. GODINE DO PROŠLE GODINE VIŠE NEGO DUPLO ZAHTJEVA I SREDSTAVA
U 2011. godini u ukupno 13 opština primljena su 93 zahtjeva i odobren 41 ili 44 odsto za šta je izdvojeno 89.300 KM.
U 2012. godini u ukupno 17 opština primljena su 84 zahtjeva i odobreno 59 ili 70 odsto, za šta je izdvojeno 112.934 KM.
U 2013. godini u ukupno 19 opština primljeno je 112 zahtjeva i odobreno 99 ili 88 odsto, za šta je izdvojeno 173.450 KM.
U 2014. godini u ukupno 27 opština primljena su 124 zahtjeva i odobreno 106 ili 85 odsto, za šta je izdvojeno 190.621 KM.
U 2015. godini ukupno 27 opština primilo je 137 zahtjeva i odobreno je 98 ili 71,5 odsto, za šta je ukupno izdvojeno 189.558 KM.
U 2016. godini u ukupno 28 opština primljena su 143 zahtjeva i odobreno 117 ili 82 odsto, za šta je izdvojeno 220.902 KM.
U OVOJ GODINI DUPLO VIŠE OPŠTINA NEGO LANI BI FINANSIRALO POSTUPAK
Sredstva za finansiranje postupaka vantjelesne oplodnje u budžetima za 2017. godinu planira 23 opštine ili grada, dok sa drugih pozicija u budžetu troškove bi finansiralo 32 opština ili gradova.
To znači da bi troškove za finansiranje postupaka vantjelesne oplodnje u 2017. godini finansiralo 55 opština ili gradova, što bi bilo za 51 odsto više u odnosu na 2016. godinu.
“S obzirom na to da je povećan broj jedinica lokalne samouprave koje izdvajaju sredstava za finansiranje vantjelesne oplodnje, prepoznat je značaj provođenja ove mjere populacione politike, koja omogućava da veći broj parova ostvari roditeljstvo, čime se doprinosi očuvanju reproduktivnog potencijala stanovništva i povećanju rađanja u Srpskoj”, zaključuje se u informaciji Vlade.
(AGENCIJE)
