Zvanične statistike potvrđuju da veliki broj radnika Republike Srpske ne bježi od rada. Mnogo je onih koji su se odavno upustili u dodatni posao, pored onog redovnog. Neki od tih poslova su prijavljeni, a neki vjerovatno i ne. Prema statistici, od oko 260 hiljada zaposlenih u Srpskoj, za pet odsto ih je prijavljena dodatna radna aktivnost.
Mjesečna plata mnogima nije dovoljna da bi podmirila potrošačku korpu. Dovoljan razlog zbog kojeg se mnogi odlučuju na više od jednog posla.
Takvu odluku donio je i Vanja Babić. Zaposlen je u “Smart ofisu” u Banjaluci, kao pi-ar i kontakt menadžer. To ga nije spriječilo da se okuša i u dodatnom poslu.
“Pored toga, radim još i frilensing projekte. Audio projekcija je u pitanju. Frilensingom se bavim zbog mogućnosti dodatne zarade, ali i slobode u menadžmentu radnog vremena”, kaže Babić.
Da je sve više onih koji rade dodatne poslove, potvrđuje i podatak od kraja prošle godine. Od ukupnog broja zaposlenih u Srpskoj, a to je oko 260 hiljada radnika, više od 12 hiljada ih ima potpisan i autorski ili ugovor o djelu.
Spisak poslova koji bi mogli da se obavljaju kao dodatni je prilično velik. Rad u kol centru, konobarisanje u potrebnom vremenu, čuvanje djece, držanje privatnih časova, prodaja raznih stvari putem interneta, rad na građevini, samo su neke od mogućnosti.
Prema podacima Poreske uprave, u Srpskoj je 2017. godine bilo prijavljeno više od 23 hiljade onih koji su primali novčana sredstva po osnovu autorskog ili ugovora o djelu. Od januara ove godine na snagu je stupio novi Zakon o doprinosima.
“Lica koja ostvaruju prihode po osnovi ugovora o djelu ili autorskog ugovora, plaćaju samo doprinose za penzijsko i invalidsko osiguranje po stopi od 18,5 odsto plus porez na dohodak od 10 odsto”, ističe portparol Poreske uprave Republike Srpske Nikola Salapura.
Treba napomenuti da autorski ugovori i ugovori o djelu ne znače radni odnos, pa su samim tim i prava onih koji obavljaju poslove po ovim ugovorima, limitirana. Nerijetko se dešava i rad na crno.
“Stav Unije je da pod posebnu lupu treba da budu stavljeni poslodavci koji imaju značajan broj izvršilaca koji su angažovani na osnovu ugovora o djelu ili autorskog ugovora. Ti subjekti potencijalno mogu da budu nelojalna konkurencija poslodavcima koji izvršavaju svoje obaveze”, rekao je direktor Unije udruženja poslodavaca Republike Srpske Saša Aćić.
Da trka za većim primanjima uveliko traje, jasno je mnogima. Nije to ni hir, ni ljudska pohlepa, nego jednostavno borba za egzistenciju.
RTRS
