Učešće Srba u proteklom ratu bilo je isključivo odbrambenog karaktera i Vojska Republike Srpske /VRS/ tome je dala veliki doprinos, kako tokom rata kada je samo branila svoj narod i zemlju, tako i u vrijeme primjene Dejtonskog mirovnog sporazuma, rekao je direktor Predstavništva Srpske u Beogradu Mlađen Cicović.
Cicović je, u pozdravnoj riječi na tribini u Beogradu povodom obilježavanja 25 godina od formiranja Vojske Republike Srpske, naglasio da srpski narod nije bio spreman za rat sve dok nije počeo, te da se za rat ni u vojnom, ni u političkom smislu nije pripremao jer je želio da BiH ostane u zajedničkoj državi – Jugoslaviji.
Kontraadmiral Vojske Republike Srpske Boško Antić rekao je da je Vojska Srpske formirana tek 12. maja 1992. godine, kada je saopšteno naređenje da Jugoslovenska narodna armija napusti BiH, odnosno kada je opstanak srpskog naroda bio ugrožen.
Antić je naveo da je Vojska Republike Srpske nastala kao posljedica razvoja događaja u BiH, te da su netačne tvrdnje da je formirana od Jugoslovenske narodne armije.
“Srpski narod je bio primoran da se vojno organizuje da bi sprečio ostvarenje `Islamske deklaracije` Alije Izetbegovića i hrvatskih težnji za Hrvatsku do Drine”, naglasio je Antić.
General-potpukovnik Petar Škrbić, koji je u toku rata bio pomoćnik komandanta glavnog štaba generala Ratka Mladića, rekao je da Vojska jeste osnovana 12. maja 1992. godine, ali da je odluku o formiranju Vojske, šest korpusa i vazduhoplovstva i protivvazdušne odbrane, donio predsjednik Republike Radovan Karadžić, i na osnovu te odluke je počelo formiranje VRS.
On je naveo da je Vojska Republike Srpske u najtežoj situaciji bila u toku 1995. godine.
“Tada smo bili u najtežoj situaciji kada smo ostali sami, s obzirom na ogromnu grupaciju oružanih snaga koja je napadala Srpsku, to je bio NATO pakt u saradnji sa muslimanskom i hrvatskom vojskom. Kada smo izdržali tu borbu znali smo da ćemo odbraniti Republiku Srpsku”, istakao je Škrbić.
General-potpukovnik Savo Sokanović je, govoreći o značaju Vojske Republike Srpske u poslijeratnom periodu, naveo da Dejtonski mirovni sporazum i Ustav BiH na početku nisu dirali ništa po pitanju vojske.
“Vojska Republike Srpske nastavila je postojanje kao i prije rata, kao oružana sila za zaštitu suvereniteta i teritorijalnog integriteta Republike Srpske pod komandom vrhovnog komandata predsjednika Republike”, rekao je Sokanović.
On je dodao da su odmah nakon donošenja Dejtonskog mirovnog sporazuma počeli pritisci iz međunarodne zajednice od pojedinih faktora da se vojske ujedine, odnosno da praktično bude ukinuta Vojska Republike Srpske.
Prema njegovim riječima, nakon dvije reforme u oblasti odbrane, 2004. i 2005. godine, za koje je odluku donio visoki predstavnik za BiH, Vojska Republike Srpske kao oružana sila entiteta Srpske prestala je da postoji i integrisala se u Oružane snage BiH, a Ministarstvo odbrane u Ministarstvo BiH.
“Te Oružane snage BiH u svom sastavu imaju po tri nacionalna bataljona, srpski, hrvatski i bošnjački, komande su multinacionalne i postoje tri pješadijska puka koji baštine tradiciju vojske i daju podršku u obilježavanju značajnih datuma entiteta. To je za Republiku Srpsku Treći Republika Srpska pešadijski puk”, istakao je Sokanović.
Na tribini u Beogradu, koju je organizovalo Udruženje “Zavet otadžbini” uz podršku Predstavništva Republike Srpske u Srbiji, pročitani su i telegrami prvog predsjednika Republike Srpske Radovana Karadžića i generala Ratka Mladića koji su čestitali jubilej prisutnim generalima, svojim saborcima.
