Sa minimalnom platom od 370 KM Republika Srpska stoji rame uz rame sa ratom razrušenim Egiptom i drugim siromašnim afričkim zemljama poput Maroka i Irana.
U poređenju sa susjedima minimalna plata u Sloveniji je četiri puta veća nego u RS, dok radnici u Hrvatskoj zarađuju dva puta veći minimalac. Minimalna plata u Srbiji, Crnoj Gori i Makedoniji je na približno istom nivou kao u RS.
S druge strane, u razvijenim evropskim zemljama radnici zarađuju 10 puta veći minimalac. Primjera radi, minimalac u Njemačkoj i Francuskoj iznosi oko 1.700 evra, što je 9 puta više nego u Srpskoj, dok je u Luksemburgu minimalna plata 2.200 evra.
Iako se po razvijenosti ekonomije RS ne može porediti sa jednom Njemačkom problem je što tamošnji radnik sa miminalnom platom može sasvim pristojno da živi, jer su cijene osnovnih životnih namirnica, odjeće i obuće prilagođene standradu, dok u RS radnički minimalac nije dovoljan ni za prehranu. Da bi pokrio osnovne troškove sindikalne potrošačke korpe minimalac bi trebao da bude 5 puta veći nego što je sada.
U Savezu sindikata RS kažu da sa najnižom platom ne može da se kupi ni polovina namirnica iz potrošačke korpe. Zahtjev sindikalaca je da se minimalac poveća na najmanje 430 KM, ali od Vlade RS još nisu dobili naznaku da će im biti udovoljeno.
– Evropski standardi nalažu da najniža plata mora da iznosi najmanje 50 odsto od prosječne plate, što znači da minimalna plata kod nas treba da se poveća za bar 60 KM – kaže Ranka Mišić, predsjednica Saveza sindikata RS.
Ona je dodala da su u RS stvoreni uslovi da se razgovara o povećanju najniže plate, koja se po novom Zakonu o radu RS utvrđuje u zadnjem kvartalu tekuće godine za narednu godinu. Pitanje je hoće li se postići dogovor s obzirom da Ekonomsko-socijalni savjet RS, koji treba da predloži iznos najniže plate, ne funkcioniše, niti se članovi ovog savjeta sastaju.
Dragutin Škrebić, predsjednik Unije udruženja poslodavaca RS, ističe da minimlac u RS po sadašnjim ekonomskim pokazateljima ne može da iznosi više od 45 odsto od prosječne plate.
– Srbija ima manju najnižu platu, a situacija je u ovoj zemlji puno bolja i stabilnija. To što se kod nas od minimalca ne može živjeti nisu krivi poslodavci, nego država koja je dozvolila da imamo skoro najniži standard u Evropi – ističe Škrebić.
Zloupotrebe minimalca
Škrebić kaže da je problem što se mimimalne zarade zloupotrebljavaju.
– Veliki broj radnika je zvanično na minimalcu, a na ruke dobijaju ostatak plate. Kada država riješi te sive tokove stvoriće se uslovi za povećanje standarda svih – ističe Škrebić.
