Za šest mjeseci ove godine na biro u RS se prijavilo skoro 10.000 radnika kojima je prestao radni odnos. Najviše radnika blizu 4.000 ostalo je bez posla, jer im poslodavci nisu produžili ugovore o radu na određeno vrijeme.
Preko 2.000 radnika su proglašeni tehološkim viškom, dok je njih 1.000 ostalo bez posla zbog prestanka rada poslodavca ili stečaja firme.
Interesantno je da je u vrijeme kada je teško pronaći bilo kakav posao 2.101 radnik potpisao sporazumni raskid ugovora o radu, zbog čega sindikalci, sumnjaju da veliki broj radnika pod pritiskom poslodavaca daje otkaz. Za ostale otkaze nije naveden konkretan razlog.
– Oni kojima je prestao radni odnos radili su u prerađivačkoj industriji, trgovini, ugostiteljstvu, građevinarstvu te u javnim i uslužnim djelatnostima, a najbrojni su kvalifikovani i nekvalifikovani radnici te radnici sa srednjom stručnom spremom – kaže Vedrana Milinković, portparol Zavoda za zapošljavanje RS.
U Savezu sindikata RS ocjenjuju da je zabrinjavajući podatak da je svaki dan u proseku 55 radnika ostajalo bez posla.
Velka Odžaković, generalni sekretar Saveza, kaže da broj otkazanih ugovora o radu pokazuje da su stupanjem na snagu novog Zakona o radu poslodavci počeli sa zloupotrebom rada na određeno vrijeme.
– Poslodavci mogu da zaposle radnike na kraći period – mjesec, dva, a potom ih otpuste bez otkaznog roka i ikakvih obaveza prema njima. Nisu pošteđeni ni radnici koji su na bolovanju pa i oni koji su pretrpjeli povredu na radu jer ima slučajeva da im poslodavac nakon vraćanja na posao ne produži ugovor – upozorava Odžakovićeva.
Rad na određeno vrijeme po novom Zakonu o radu može da traje do dvije godine, a ako postoje dogovoreni projekti i do pet godina. Dragutin Škrebić, predsjednik Unije udruženja poslodavaca RS kaže da poslodavci nemaju posla zbog čega nema ni potrebe za radnicima za stalno.
– Zabrinjavajući je i broj radnika koji su tehnološki višak ili su su ostali bez posla jer je firma propala. Zabrinjavajuće je i nelikvidnost privrede o čemu niko ne vodi računa, posebno država koja je od 2008. poreze i doprinose sa 52 odsto povećala na blizu 70 odsto – kaže Škrebić.
Sporazumni raskid uz overu Odžakovićeva ističe da je broj sporazumnih raskida ugovora manji u odnosu na ranije jer sada i radnik treba da potpiše takav ugovor i da se on ovjeri u opštini – navodi Odžakovićeva.
Ranije se, dešavalo da tokom sklapanja ugovora o radu poslodavac primora radnika da potpiše i sporazumni raskid
