Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske (NUB) sljedeće sedmice potpisaće sporazum sa Francuskim institutom BiH o opremanju francuske čitaonice, odnosno Francuskog kulturnog centra, tako da će posjetioci pored njemačke, američke i ruske u okviru NUB-a moći da se upoznaju i sa kulturom najveće zemlje zapadne Evrope.
Kako kaže Ljilja Petrović-Zečić, direktor NUB-a, biblioteka je u posljednjim godinama doživjela veliku transformaciju u smislu da više nije mjesto u kojem ljudi samo dođu uzmu knjigu i odu. Danas kroz biblioteku prođe preko 800 građana dnevno, što je ogroman porast u odnosu na ranije godine, a njima se pored mjesta za učenje pruža mogućnost da pogledaju izložbu, posjete neki kurs, pročitaju dnevnu štampu, saslušaju predavanje itd. Inače, ova institucija kulture, kojoj, mada je teško povjerovati, nedostaje prostora kako bi svi zainteresovani imali mjesta za učenje, prva je u BiH koja je uspjela da povuče sredstva iz evropskih fondova, i to za dva projekta čija je ukupna vrijednost 300.000 evra.
Sa ovim novcem, između ostalog, otpočelo se sa projektom digitalizacije, ali na način da se uvaže svi standardi koji važe u toj oblasti, školovani su bibliotekari, nabavljena oprema, skeneri, fotoaparati itd, a kroz taj projekat vrijedan 45.000 evra NUB je dobila mogućnost da digitalne kolekcije iz RS postanu dio evropske digitalne građe. Drugi projekat po osnovu kojeg je NUB povukla 255.000 evra, a koji je, po svemu sudeći, dobio pozitivne ocjene u Briselu, odnosi se na obilježavanje stogodišnjice Drugog svjetskog rata i ono što je pomalo za BiH čudno kada je riječ o evropskim projektima jeste da je NUB povukla sva ta sredstva.
“Kod projekata mora da bude velika saradnja sa ljudima koji pišu projekte i koji imaju ideje, i kada se to objedini, to daje rezultate”, rekla je Petrović-Zečićeva, dodajući da oni koji rade na tome nemaju radnog vremena, nedjelje, praznika jer se radi o ogromnom poslu koji traži svu moguću posvećenost. Mada u javnosti prevladava mišljenje da je kultura nešto što samo troši novac, direktor NUB-a tvrdi da bi se, recimo, uz digitalizaciju nacionalne baštine mogle raditi stvari i u komercijalne svrhe te da bi prijeko potrebni nacionalni centar za digitalizaciju RS mogao biti 90 odsto samoodrživ. Pored manjka prostora zbog velikih posjeta studenata i nacionalnog centra za digitalizaciju RS, NUB-u su, kako kaže direktorica, neophodne naučne elektronske baze kao što su Ebsco, Thomson Reuters ili ProQuest, preko koje bi naučnici iz RS imali pristup radovima svojih kolega, naučnim dostignućima itd.
“Moramo to da uradimo. Stojimo na raspolaganju sa našim resursima i našim stručnjacima. Mora da se uključi Univerzitet i Ministarstvo prosvjete i kulture. Svi su zainteresovani za to i moramo obezbijediti to našoj naučnoj zajednici”, rekla je Petrović-Zečićeva, dodajući da je za prvi korak neophodno 50.000 KM te da ne smijemo potcjenjivati naše naučnike, naučnu zajednicu, koja na razne načine se po okruženju dovitlava i koristi trikovima kako bi došla do tih baza podataka.
Za razliku od politike, koja nerijetko kulturu koristi za dnevne obračune, Petrović-Zečićeva kaže da postoji odlična saradnja sa kulturnim radnicima i institucijama iz FBiH, koja, za razliku od RS, nema uređenu tu oblast i koja ide u pravcu da sve njene kulturne institucije dobiju status nacionalnih institucija BiH. To se na određeni način pokušava preko Ministarstva civilnih poslova BiH, koje je nedavnom raspodjelom grantova nanijelo veliku štetu Republici Srpskoj.
“Dodjeljivalo se do deset puta više sredstava nego što je bio slučaj u RS, a to su sredstva svih nas”, rekla je Petrović-Zečićeva, koja će na predstojećim lokalnim izborima preko SNSD-a pokušati dobiti odbornički mandat u Skupštini grada Banjaluka.
Kako kaže, za kandidaturu je motivisala želja da pomogne gradu u kojem je rođena, odrasla i u kojem ima porodicu, naglašavajući da Banjaluka ima resurse da u Evropi postane prepoznatljiva po kulturi. “Imamo Akademiju nauka i umjetnosti, sedam republičkih institucija kulture, kadrove, glumce, književnike i sve što je potrebno. Resurse imamo, samo treba sve usmjeriti, a imam ideju kako da to uradimo”, rekla je Petrović-Zečićeva, ističući da će se, ukoliko dobije povjerenje građana, odreći dijela odborničkog dodatka u korist školovanja nekog talentovanog djeteta ili studneta kojem porodica nije u mogućnosti da to obezbijedi.
NUB dio planetarnog sistema
Narodna i univerzitetska biblioteka Republike Srpske radi na jednom od pet najboljih bibliotečkih sistema u Evropi, što joj omogućava da bude dio planetarnog sistema, a ne “usamljeno ostrvo koje se ne može pronaći”. Kao i u svemu, u posljednjih nekoliko godina i u bibliotekarskoj branši došlo je do revolucije u smislu automatizacije poslovanja s obzirom na to da su članske karte otišle u prošlost, a da kompjuterski sistemi obavještavaju o kašnjenju, knjige se mogu rezervisati onlajn, a članovima redovno stižu obavještenja o dostupnosti naslova itd.
