Za djecu bez roditeljskog staranja, čije je odrastanje i osamostaljenje težak proces, nakon boravka u institucijama i hraniteljskim porodicama veoma je važna podrška za pronalaženje posla i obezbjeđivanje uslova za dalji život, i tu je ključna saradnja nadležnih centara i ustanova u kojima su boravila ta djeca.
Vladimir Kajkut, direktor Doma za djecu i omladinu bez roditeljskog staranja “Rada Vranješević” u Banjaluci, gdje boravi 13 mladih koji su punoljetstvo dočekali bez podrške roditelja, rekao je Srni da punoljetstvo, kao i završetak redovnog školovanja, nisu ni minimalan garant da su ti mladi ljudi spremni za svijet odraslih.
“Određena zakonska podrška, kao što je produženje perioda brige, kako institucionalne, tako i one van nje, bila bi veoma korisna, uz kontinuirano praćenje stručnjaka iz oblasti socijalne zaštite”, navodi Kajkut.
On kaže da su česte situacije da djeca počnu pohađati osnovnu školu veoma kasno, pa ne završe školovanje sa punoljetstvom, već i tada budu u statusu učenika srednje škole, a neki čak i sa završenom osnovnom školom, kao što je trenutno situacija sa jednim mladićem.
Kajkut ističe da Dom, u saradnji sa školama, pronalazi adekvatne dodatne prakse koje mogu biti osnov za kasnije zaposlenje, da bi se mladi nakon boravka u institucijama i hraniteljskim porodicama pripremili za samostalan život.
“Bitno je i animiranje i uključivanje članova šire porodice, te važnih pojedinaca za mlade sa kojima ostvaruju kontakte, i cijele zajednice, da bi što lakše našli zaposlenje ili bili upućeni na određene mogućnosti”, pojašnjava Kajkut.
On smatra da bi se uređenjem zakonskih propisa moglo pomoći mladima koji napuštaju ustanovu da imaju prioritet pri zapošljavanju, s obzirom na činjenicu da nemaju podršku roditelja.
“Postoji i ideja o dodjeli jednog stana Domu na korišćenje, gdje bi po napuštanju Doma mladi živjeli jedan prelazni period do potpunog osamostaljenja, da bi se navikli na sasvim novi život van institucije na koji, uglavnom, nisu spremni”, rekao je Kajkut.
On kaže da je veliki problem i to što mladi koji su došli iz drugih mjesta u Banjaluci steknu prijatelje i veze, te im bude težak povratak u mjesta odakle su došli.
“Nerijetko ostaju u lošijim uslovima u Banjaluci, žrtvujući mogućnosti koje im pružaju socijalne službe u manjim mjestima – zaposlenje, stan, novčane i edukativne podrške”, naveo je Kajkut.
Iz Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske Srni je rečeno da je za podršku mladima u osamostaljivanju potrebno obezbijediti sredstva u budžetima opština za pomoć po izlasku iz organizovanih oblika zaštite, odlukom o proširenim pravima u oblasti socijalne zaštite.
Iz Ministarstva ističu da je potrebno jačati koordinaciju i zajedničko djelovanje centara za socijalni rad u slučajevima kada mladi odluče da život po izlasku iz ustanova ili hraniteljskih porodica nastave izvan matičnih opština, te obezbjeđivati podršku onima koji žele nastaviti školovanje.
U Ministarstvu napominju da poseban problem za sve centre predstavlja pronalaženje adekvatnog zaposlenja za mlade bez roditeljskog staranja, između ostalog, i zbog predrasuda koje postoje o djeci i mladima bez roditeljskog staranja.
“Problemi nastaju i kada mlada osoba po prestanku boravka u organizovanim oblicima zaštite ne želi da se vrati u matičnu opštinu, jer u tom slučaju prestaju ingerencije matičnih centara za socijalni rad”, pojašnjavaju iz Ministarstva.
