Politika i religija u BiH zvanično su odvojene, ali su vlasti RS i BiH prošle godine na račune tri vjerske zajednice prebacile čak 2,9 miliona maraka.
Riječ je o novcu za obnovu bogomolja, za redovno funkcionisanje parohija, župa, medžlisa, ali i za obrazovne institucije i humanitarne organizacije čiji osnivači su Srpska pravoslavna crkva, Katolička crkva i Islamska zajednica.
Iz budžeta RS isplaćeno je 2.310.000 KM, ne računajuči višegodišnju pomoć za gradnju Ferhadija džamije u Banjaluci za koju je Srpska dala 1,3 miliona KM. Prema podacima koje smo dobili iz Vlade Srpske, grant Republičkog sekretarijata za vjere namijenjen za pomoć crkvama i vjerskim zajednicama registrovanim u RS, BiH i okruženju, čija djelatnost je od vjerskog, kulturnog i istorijskog značaja za RS, iznosio je 300.000 KM.
Posebna stavka, koja ne zavisi od granta, jeste sufinansiranje Bogoslovije Srpske pravoslavne crkve u Foči i Katoličkog školskog centra u Banjaluci, za koje je obezbjeđeno 900.000 KM. Osim toga, odlukom Vlade RS iz budžeta isplaćeno je 50.000 KM za pomoć Eparhiji bihaćko-petrovačkoj zbog izuzetno teškog finansijskog stanja, te 60.000 KM za izgradnju sabornog hrama Srpske pravoslavne crkve u Zvorniku.
Takođe, Ministarstvo za izbjeglice i raseljena lica RS je za sanaciju i obnovu vjerskih objekata na prostoru RS i FBiH izdvojilo 750.000 KM.
S nivoa BiH, vjerske zajednice novac dobijaju iz budžetske rezerve koja se dijeli na više načina: odlukama Savjeta ministatra BiH kao institucija, zatim predsjedavajućeg i njegovih zamjenika, te odlukama članova Predsjedništva BiH.
Sabiranjem brojnih pojedinačnih doznaka u 2015. dođe se do cifre od skoro 610.000 KM. Kataločka crkva je dobila najviše – više od 530.000 KM. Budžetskim novcem plaćalo se sve i svašta, između ostalog i gradnja fontane u župi u Prozoru, za šta je hrvatski član Predsjedništva BiH Dragan Čović iz rezerve preusmjerio 5.000 KM.
SPC je dobila oko 61.000 KM, uglavnom za obnovu hramova, i to zahvaljujući odlukama srpskog člana Predsedništva BiH Mladena Ivanića i ministra Mirka Šarovića.
Islamska zajednica je sa nivoa BiH dobila najmanje, oko 13.500 KM, ali podatke o uplatama iz budžeta FBiH, koji im vjerovatno idu u prilog, nismo uspjeli da dobijemo.
Đenović: Obostrana korist
O vezama politike i religije u RS, najglasnije su odjeknule izjave predsjednika SDS Mladena Bosića. On je pozivao SPC da se ne svrstava ni na čiju stranu, ali i da osnuje stranku i izađe na izbore, ukoliko želi da se bavi politikom. To je bila reakcija na majski poziv patrijarha Irneja da oba politička bloka otkažu proteste u Banjaluci.
Vjerski analitičar iz Beograda Draško Đenović naglašava da su crkva i politika veoma bliske u BiH, bez obzira što su po Ustavu odvojene.
– Ta veza je jača kod nacionalnih partija. Nikada bez određene političke saglasnosti neki vjerski funkcioner ne može da zauzme položaj. Naravno da i političari imaju korist. Hipotetički, ako je patrijarh blizak s nekim političarem, narod to gleda i iz poštovanja prema patrijarhu naklonjen je prema tom političaru.
Ne zaboravimo da je gradnju patrijaršijske vile na Dedinju u Beogradu platila RS, odnosno Milorad Dodik – zaključuje Đenović.
