Loša infrastruktura i vodosnabdijevanje, nedostatak škole i vrtića i manjak radnih mjesta samo su neki od većih problema koji muče manje opštine u BiH, odnosno svih pet se nalaze u RS, a imaju manje od 1.000 stanovnika.
Tako na Kupresu u RS nijedno domaćinstvo još nema vodu sa vodovoda, već spas vide u kišnici.
Situacija je bolja u naselju Zijemlja u Istočnom Mostaru, koje je dobilo vodu i ona se ne naplaćuje. U malim opštinama vape za dječjim smijehom, jer mališana je malo ili oni odlaze na školovanje u veće centre.
Broj stanovnika je naveden prema posljednjem popisu koji je obavljen u BiH, a čije rezultate nije priznala RS, mada i entitetski podaci u ovom slučaju govore o tome da se radi o opštinama sa malo stanovnika.
JEZERO (620 STANOVNIKA) – Dušan Šajin, odlazeći načelnik opštine Jezero, kaže da više od 60 odsto populacije čine penzioneri.
“Broj đaka svake godine stagnira jer odlaze u veće sredine sa porodicom iako je naša škola u dobrom stanju. Ono što nam nedostaje su centar za kulturu i sportska sala”, kazao je Šajin.
Kako kaže, Jezero ima tri goruća problema.
“Šume kojima gazduje Šipovo, ribnjak kojim po našem mišljenju nezakonito gazduje Hidroelektrana Bočac i neodređena granica na Plivskom jezeru, za koju smatramo da nije zvanično utvrđena i da smo zbog toga oštećeni za određena sredstva pri akumulaciji vode za proizvodnju struje”, istakao je on.
Prema njegovim riječima, neasfaltirani seoski putevi i most na Plivi su neki od infrastukturnih problema koje treba rješavati, kao i ukorićenje rijeke Jošavke koja svake godine plavi urbanu sredinu.
PETROVAC (367 STANOVNIKA) – Ovu opštinu čini šest mjesnih zajednica –Bukovača, Bunara, Drinić, Klenovac, Petrovac i Podsrnetica.
Obuhvata dio Petrovačkog polja i područje planina Klekovača i Srnetica.
“Privredna djelatnost je svedena na šumsko privredno društvo ‘Šume RS’, podružnicu ‘Drinić’, te nekoliko manjih pilana”, kaže Drago Kovačević, odlazeći načelnik, ističući da žitelji ove opštine najčešće i rade sve što je vezano za drva i nihovu obradu. Prema njegovim riječima, potrebno je omogućiti i ženska radna mjesta, jer se nerijetko dešava da i žene cijepaju drva i rade teže muške poslove. Kaže da im trebaju i autobuske linije koje bi ih povezale sa susjednim opštinama.
Đuro Banjac, mještanin Drinića, kaže da je najveći problem zaposlenje.
“Najviše zaposlenih je u drvoprerađivačkoj industriji i šumskom gazdinstvu i niske su plate. Potrebno je više novca i podsticaja za razvoj poljoprivrede, tako bi se poboljšalo stanje nezaposelnih”, kaže Banjac.
KUPRES u RS (272 STANOVNIKA) – Najveći problem za stanovnike ove male opštine predstavlja vodosnabdijevanje. Prema riječima Gojka Šebeza, novoizabranog načelnika opštine Kupres, ljudi ovog kraja kojima je osnovna grana stočarstvo ne mogu se baviti privredom u većoj mjeri upravo iz razloga što nemaju vodu.
“Ovdašnje stanovništvo vodom se snabdijeva iz rezervoara u koje sakupljaju kišnicu. Ispitivali smo tu vodu svake godine zbog učenika i pokazalo se da ova voda više nije za piće”, rekao je Šebez, naglašavajući da zbog nedostatka vode Kuprešani nemaju ni kanalizaciju, što je dodatni problem.
Dragica Zubić, mještanka Kupresa, takođe kaže da je nedostatak vode najveći problem za stanovnike ovog mjesta. “Vodu za piće koristimo iz bunara. Za ostale potrebe sakupljamo kišnicu i imamo je samo onda kada Bog pošalje kišu”, rekla je Zubićeva, dodajući da je ranije bilo pokušaja vodosnabdijevanja, ali da to ni do dan-danas nije riješeno.
Na Kupresu probleme donesu i izuzetno oštre zime. “Zimi zbog neočišćenih puteva dolazi do prekida komunikacije među stanovnicima”, ističe Šebez, dodajući da zbog teških zima i neočišćenog snijega stanovnici ovog kraja često ne mogu plasirati mlijeko u veće centre.
ISTOČNI MOSTAR (257 STANOVNIKA) – Druga je najmanja opština u BiH po broju stanovnika. Stanovništvo je pretežno starije i bavi se poljoprivredom i stočarstvom. Veliki dio teritorije je pod šumom, a jedino preduzeće koje radi su Šumarije. Božo Sjeran, novoizabrani načelnik opštine Istočni Mostar, kaže da opština ima ambulantu i društveni dom, a nema škola ni vrtića. Rekao je da opštinu čine tri sela koja su Dejtonom pripala RS.
“Ta tri sela su nerazvijena, bez neke infrastrukture i posebnih uslova za život. U posljednih petnaestak godina se ipak nešto uradilo u ovim mjestima. Bitno je naglasiti da je svaka kuća u naselju Zijemlja dobila vodu i da se ona ne naplaćuje. Asfaltirano je i nešto lokalnog puta i radi se rekonstrukcija puta prema Nevesinju i prema Mostaru”, rekao je Sjeran.
ISTOČNI DRVAR (79 STANOVNIKA) – Opština je sa najmanje stanovnika u BiH, bez vrtića, škole i biblioteke jer mališana i nema. U opštini nema ni prodavnica, pa se građani snabdijevaju u susjednim opštinama. Stanovništvo je pretežno zaposleno u šumskom gazdinstvu i pored toga bavi se preradom drveta i poljoprivredom.
Prema posljednjem popisu, ima 79 stanovnika, a prema izjavama načelnice opštine Milke Ivanković, ta cifra nije tačna jer imaju preko 190 stanovnika.
“Građanima iz Drvara ova opština mnogo znači, pruža radna mjesta, dok su u Drvaru potpuno zanemarani od vlasti”, rekla je Ivankovićeva.
Miloš Bajić, stručni saradnik za privredu i društvene djelatnosti u opštini Istočni Drvar, kaže da najviše zaposlenih ima u Šumskom gazdinstvu, ono zapošljava stotinak radnika koji na posao obično dolaze iz Drvara.
“Ovdje se nalazi zaštićeno područje Lom, koje predstavlja strogi prirodni rezervat. Ovo mjesto je pravi mali raj za one koji bježe od gradske vreve i žele samo da se odmaraju u netaknutim predjelima prirode”, dodao je Bajić.
Ognjen Marčeta, mještanin Istočnog Drvara, kaže da je ova opština izuzetno bogata šumom, pogodna za preradu drveta, a i prirodna je banja.
(nezavisne,com)
