“Izdavaštvo na Brajevom pismu na Balkanu, stanje i perspektive” naziv je konferencije održane u Banjaluci, s ciljem unaprijeđenja kvaliteta i kvantiteta ove djelatnosti.
Konferencija je okupila predstavnike srodnih biblioteka, a ujedno i izdavača na Brajevom pismu iz Beograda, Novog Sada, Zagreba, Podgorice i Trebinja, a organizator je bila Biblioteka za slijepa i slabovida lica RS.
Ovo je ujedno bila i jedinstvena prilika da se sagledaju pozitivna i negativna iskustva ovih ustanova.
Kao zaključak konferencije nametnula se potreba za međubibliotečkom razmijenom, stvaranjem zajedničke baze podataka već pripremljenih naslova na Brajevom pismu, što bi povlačilo standardizaciju ovog pisma.
– Zajedničkim projektima treba aplicirati ka EU fondovima, u čemu predvodnik treba da bude Hrvatska kao članica Evropske unije.
Konferenciju je podržalo Ministarstvo civilnih poslova BiH kroz projekat iz oblasti Međunarodne kulturne saradnje – rekli su u Specijalnoj biblioteci RS.
U Biblioteci za slijepe Crne Gore, prema riječima direktora ove ustanove Božidara Dende, dosadašnja praksa bila je izdavanje 10 Brajevih naslova godišnje u tiražu od tri primjerka. Sa puštanjem u rad nove štamparije, koja je u završnoj fazi, očekuje se obimnija produkcija, kao i pokretanje Brajevog časopisa.
O iskustvima u Hrvatskoj govorila je Liduška Salaba, voditeljka Brajične tiskare Hrvatske knjižnice za slijepe, koja godišnje izda 45 naslova.
U Vojvodini je situacija donekle drugačija. Anđelka Ružin iz Biblioteke Saveza slijepih Vojvodine „Mr Omer Marinkov“ rekla je da ova biblioteka funkcioniše u okviru Saveza slijepih Vojvodine i ima status udruženja građana, pa se finasira putem projekata, što predstavnja poteškoću u radu.
Godišnja produkcija Brajevih knjiga je 15 naslova, i to uglavnom udžbenika. Ružin je posebno istakla nedostatak inkluzivnog obrazovanja, koje podrazumijeva da se slijepa djeca školuju zajedno s videćom, činjenicu da tokom školovanja ne uče Brajevo pismo.
Boris Dončić predstavio je rad Biblioteke Saveza slijepih Srbije „Dr Milan Budimir“, koja je nasljednik velike jugoslovenske biblioteke za slijepe, i zbog toga posjeduje pozamašan fond knjiga, više od 5.000 zvučnih jedinica.
Srpskoj nedostaju stručnjaci
Jovica Radanović, tiflograf – grafolog i stručnjak za Brajevo pismo u Specijalnoj biblioteci Srpske, predstavio je rad izdavačkog odelenja u ovoj ustanovi. Uprskos tome što ova ustanova poseduje moderan štampač, osnovni problem je nedostatak stručnog osoblja, koji se svodi na jednu osobu.
(Blic)
